Thông quan hàng hóa là bước quan trọng trong quy trình xuất nhập khẩu, xác nhận hàng hóa đã đáp ứng các điều kiện cần thiết để được phép xuất khẩu hoặc nhập khẩu theo quy định pháp luật. Vậy hàng hóa được thông quan trong những trường hợp nào? Cơ quan hải quan quyết định thông quan ra sao?
Trong bài viết dưới đây, Công ty TNHH Đại lý Hải quan Đông Phương sẽ giúp bạn tìm hiểu các quy định chính tại Điều 34 về thông quan hàng hóa.

1. Quy định chung về thông quan hàng hóa
Theo Điều 34 Thông tư 38/2015/TT-BTC, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC, việc thông quan hàng hóa được thực hiện theo Điều 37 Luật Hải quan và khoản 2 Điều 32 Nghị định 08/2015/NĐ-CP cùng các quy định liên quan.
Hàng hóa được thông quan trong các trường hợp sau:
Trường hợp 1: Đã hoàn thành thủ tục hải quan
Hàng hóa được thông quan sau khi hoàn tất các thủ tục hải quan theo quy định.
Trường hợp 2: Đáp ứng điều kiện về nghĩa vụ thuế
Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có thể được thông quan khi thuộc một trong các trường hợp:
- Được áp dụng thời hạn nộp thuế theo quy định pháp luật.
- Thuộc diện phải nộp thuế trước khi thông quan nhưng chưa nộp hoặc chưa nộp đủ số thuế phải nộp, đồng thời được tổ chức tín dụng bảo lãnh số tiền thuế còn phải nộp theo quy định.
Trường hợp 3: Được gia hạn thời gian nộp bản chính chứng từ
Nếu hồ sơ hải quan còn thiếu một số chứng từ, hàng hóa có thể được thông quan khi Chi cục trưởng Chi cục Hải quan đồng ý gia hạn thời gian nộp bản chính theo quy định tại khoản 3 Điều 27 Nghị định 08/2015/NĐ-CP.
Trường hợp 4: Hàng hóa thuộc diện kiểm tra chuyên ngành
Hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành được thông quan khi đã hoàn thành nghĩa vụ thuế và có một trong các chứng từ phù hợp sau:
- Giấy thông báo miễn kiểm tra.
- Kết quả kiểm tra chuyên ngành đáp ứng yêu cầu quản lý đối với hàng hóa nhập khẩu.
- Kết luận của cơ quan quản lý chuyên ngành hoặc quyết định xử lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép lô hàng được nhập khẩu.
Trường hợp 5: Hàng hóa đang chờ giải quyết thủ tục miễn thuế hoặc không thu thuế
Một số hàng hóa chưa nộp thuế nhưng đang chờ làm thủ tục xét miễn thuế, miễn thuế hoặc không thu thuế vẫn có thể được thông quan nếu đáp ứng điều kiện theo quy định, bao gồm:
- Hàng hóa phục vụ trực tiếp an ninh, quốc phòng và đã nộp đủ các loại thuế có liên quan theo quy định.
- Hàng hóa phục vụ phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu trợ khẩn cấp; hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại và đã nộp đủ các loại thuế liên quan đối với trường hợp thuộc đối tượng chịu thuế.
- Hàng hóa được thanh toán bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước, có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về số tiền thuế chưa được thanh toán từ ngân sách nhà nước.
2. Quyết định thông quan hàng hóa được thực hiện như thế nào?
Việc quyết định thông quan phụ thuộc vào kết quả kiểm tra hàng hóa, tình trạng hoàn thành nghĩa vụ thuế và hình thức khai hải quan.
2.1. Đối với tờ khai hải quan điện tử
Khi kết quả kiểm tra phù hợp với nội dung khai báo, Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan sẽ tự động kiểm tra việc hoàn thành nghĩa vụ thuế và quyết định thông quan nếu đáp ứng điều kiện.
Trường hợp Hệ thống không tự động kiểm tra được việc hoàn thành nghĩa vụ thuế, người khai hải quan cần nộp chứng từ chứng minh đã hoàn thành nghĩa vụ thuế cho cơ quan hải quan nơi đăng ký tờ khai.
Các chứng từ có thể bao gồm:
- Giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước.
- Chứng từ bảo lãnh.
- Các chứng từ hợp lệ khác chứng minh việc hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Người khai hải quan nộp bản chụp và xuất trình bản chính để đối chiếu theo quy định. Sau khi kiểm tra, xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế, cơ quan hải quan thực hiện các bước cần thiết để Hệ thống quyết định thông quan.
2.2. Đối với tờ khai hải quan giấy
Việc quyết định thông quan được thực hiện trực tiếp bởi công chức hải quan có thẩm quyền, tùy theo tình trạng kiểm tra thực tế của lô hàng.
Cụ thể:
- Hàng hóa được miễn kiểm tra thực tế: Công chức hải quan đăng ký tờ khai quyết định thông quan khi hàng hóa đáp ứng điều kiện.
- Hàng hóa phải kiểm tra thực tế: Công chức hải quan thực hiện kiểm tra thực tế quyết định thông quan theo quy định.
- Hàng hóa được kiểm tra tại Chi cục Hải quan khác: Chi cục trưởng Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai quyết định thông quan căn cứ kết quả kiểm tra thực tế do đơn vị thực hiện kiểm tra gửi đến.
Như vậy, dù thực hiện khai báo bằng hình thức điện tử hay tờ khai giấy, hàng hóa chỉ được thông quan khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định pháp luật.
3. Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi làm thủ tục thông quan?
Để hạn chế tình trạng chậm thông quan, doanh nghiệp xuất nhập khẩu nên lưu ý một số vấn đề sau:
- Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ: Kiểm tra tính thống nhất giữa tờ khai hải quan và các chứng từ liên quan như hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, vận đơn và giấy phép chuyên ngành nếu có.
- Kiểm tra nghĩa vụ thuế: Xác định chính xác số thuế phải nộp và chuẩn bị chứng từ thanh toán hoặc bảo lãnh theo quy định.
- Theo dõi kết quả kiểm tra chuyên ngành: Với hàng hóa thuộc diện kiểm tra, cần chủ động thực hiện thủ tục và bổ sung chứng từ hợp lệ để đáp ứng điều kiện thông quan.
- Phối hợp với cơ quan hải quan: Kịp thời cung cấp hồ sơ, chứng từ hoặc giải trình khi có yêu cầu nhằm hạn chế phát sinh thời gian xử lý.
Việc nắm rõ quy định về thông quan giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch giao nhận hàng hóa, kiểm soát chi phí lưu kho, lưu bãi và hạn chế những vướng mắc trong quá trình xuất nhập khẩu.
4. Dịch vụ khai báo hải quan tại Đông Phương
Nếu doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, khai báo hải quan hoặc xử lý thủ tục thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu, việc phối hợp với đơn vị cung cấp dịch vụ hải quan có kinh nghiệm sẽ giúp quá trình thực hiện thuận lợi hơn.
Công ty TNHH Đại lý Hải quan Đông Phương hỗ trợ doanh nghiệp trong các công việc liên quan đến khai báo hải quan và thủ tục xuất nhập khẩu, tùy theo nhu cầu thực tế của từng lô hàng.
Liên hệ Đông Phương để được trao đổi về hồ sơ và phương án thực hiện thủ tục phù hợp.
- Website: https://dongphuong.vn/
- Hotline: 0932.220.339
- Đối với những người mới tìm hiểu về lĩnh vực xuất nhập khẩu, việc nắm vững quy trình khai báo và thông quan hàng hóa là nền tảng quan trọng để làm việc hiệu quả. Bạn có thể tham khảo thêm [khóa học xuất nhập khẩu thực tế] để trang bị kiến thức chuyên môn và hiểu rõ hơn về quy trình xử lý chứng từ, thủ tục hải quan trong thực tế.
Lưu ý: Nội dung bài viết nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo. Khi thực hiện thủ tục thực tế, doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành và quy định áp dụng đối với từng loại hàng hóa.
Bạn đọc có thể tham khảo thêm các quy định pháp luật liên quan tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật để cập nhật các văn bản mới nhất về thủ tục hải quan và thông quan hàng hóa.
